© iStock
De oorzaak ligt bij de gebruikte stemcomputers. Van de 156 gemeenten die digitaal stemden in 2024, maakten er slechts 10 gebruik van stemcomputers van de tweede generatie. De overige 92% stemde met toestellen van de eerste generatie, daterend uit 2012. Ook grote steden zoals Antwerpen, Brugge en Leuven behoren tot die groep.
Volgens Tom Seurs is de situatie zorgwekkend. “Als we nu niets doen, organiseren we in 2029 verkiezingen met materiaal dat gewoon niet meer werkt. Dan rest er geen andere keuze dan terug te keren naar potlood en papier.”
Meerderheid verkiest digitaal stemmen
Dat digitale verkiezingen nochtans op steun blijven rekenen, blijkt uit de evaluatie van de lokale verkiezingen van 2024. Maar liefst 94% van de bevraagde gemeenten zegt tevreden tot zeer tevreden te zijn over digitaal stemmen. Tegelijk geeft ongeveer de helft aan dat de stemapparatuur steeds vaker technische mankementen vertoont. Het gaat om trage werking, defecte toestellen en problemen met schermen en printers. Die signalen worden bevestigd door het College van Deskundigen.
Het College is scherp in zijn conclusie: de huidige stemapparatuurmag bij een volgende verkiezing niet meer worden ingezet, omdat ze een vlotte en correcte stembusgang in gevaar brengt. Falende technologie kan leiden tot wachtrijen, frustratie en chaos in de stembureaus.
Tijd begint te dringen
Hoewel Vlaanderen de signalen van lokale besturen opvangt, ligt de bevoegdheid voor het elektronisch stemmen federaal en blijft concrete actie voorlopig uit. Met 2029 in zicht wordt de rol van Vlaanderen cruciaal.
“De alarmbellen staan op rood”, stelt Seurs. “Ik verwacht dat minister Crevits hier voluit de belangen van Vlaanderen verdedigt en federaal minister Quintin tot oplossingen aanmaant. Als Vlaanderen vandaag niet luid en duidelijk aan de alarmbel trekt, dreigen we vast te lopen in federale stilstand. Vlaanderen verdient verkiezingen die betrouwbaar zijn, geen lapmiddelen of improvisatie.”
